Πέμπτη 24 Ιουνίου 2010

Η Τερέζα στην κουζίνα δεν μαγειρεύει

Δύσκολες μέρες, δύσκολες εποχές, η ψυχή μουδιασμένη, το σώμα ακατάστατο. Επανήλθα λοιπόν γιατί η επικοινωνία "εν μέσω κρίσεων" χρειάζεται διαστολή μέχρι το άπειρον... Οι απουσίες δεν χρειάζονται δικαιολογίες. Μεταξύ μας, τις περισσότερες φορές σημαίνουν απώλεια της αγάπης. Πότε αρχίζεις να μην έχεις χρόνο για κάποιον; Όταν δεν τον αγαπάς... Εδώ όμως, σας ορκίζομαι, δεν συμβαίνει το εν πολλοίς αυτονόητο. Και θα το δείτε!


Ο τίτλος της ανάρτησης μοιάζει σαν μια από τις 64 φράσεις του κεφαλαίου "της Κίρκης" στον Οδυσσέα του αγαπητότατου Τζόυς. Όχι όμως. Όπως φαίνεται και στο βίντεο υπάρχει κυριολεξία. Η Τερέζα αλωνίζει στην κουζίνα της με τα sampler υποκαθιστώντας το συλλογικό. Δημιουργική εξατομίκευση θα το έλεγε κανείς, χαμογελώντας για το οξύμωρο. Δε βαριέσαι... αμερικανάκι είναι η Τερέζα...

Δευτέρα 11 Ιανουαρίου 2010

Δευτέρα 4 Ιανουαρίου 2010

παραιτήσου λοιπόν...

Σ' εκείνο το δύσκολο μάθημα της εγκληματολογικής θεωρίας, όταν πρέπει να γίνει το πέρασμα από τις βεβαιότητες του θετικιστικού παραδείγματος στα ζητήματα που θέτει το κριτικό/αποδομητικό παράδειγμα, εάν δεν με προλάβει κάποια ερώτηση που να αναφέρεται σε αξίες όπως η ελευθερία ή η ανθρώπινη ζωή που τυγχάνουν καθολικής προστασίας άρα δεν μπορεί αν είναι σχετικές, ανασύρω εγώ απ' το καπέλο του μάγου τα παραδείγματα! Σημειώνω ότι είναι δευτεροετείς φοιτητές, με ζέοντα ακόμα τα σημάδια που τους άφησε η κοινωνικοποίηση στον γυμνασιακό/λυκειακό τρόπο μετάδοσης της γνώσης κι έτσι το Homo sacer ή η κατάσταση εξαίρεσης ως εισαγωγικά παραδείγματα μάλλον θα αποψίλωναν το ακροατήριο... Με το μαλακό, λοιπόν, μέχρι το παράδειγμα να οδηγήσει στη θεωρία, ν' ανοίξει βεντάλια η θεωρία και να λήξει κάποτε το διδακτικό εξάμηνο με ό,τι κερδίζουμε και ό,τι χάνουμε κάθε φορά, με τον θετικό ή αρνητικό απολογισμό του.

Αυτή τη δύσκολη χρονιά που τέλειωσε ημερολογιακά, ο προσωπικός μου απολογισμός αναφέρεται μεν στα παραπάνω αλλά όπως αυτά μεταφέρονται στο βιωματικό επίπεδο: μια απόλυτη αίσθηση ματαιότητας! Σαν να πρέπει να ξανακαθίσω εγώ στα θρανία και να έχω, τρανούς δασκάλους, εκπρόσωπους των διαχειριστών της υγείας, της ζωής, της ελευθερίας· απόλυτων αξιών, δηλαδή, όπως το θέτουν οι δικοί μου φοιτητές σ' εκείνο το δύσκολο μάθημα. Να με μάθουν, λοιπόν, οι διαχειριστές πώς να γίνομαι πειστική μετατρέποντας το άτομο από απόλυτη αξία σε κλινική ή ιδιότυπη κοινωνική περίπτωση, να ψηλαφίσω πρώτα και μετά να εμπιστευθώ την πραγματική ζυγαριά στην οποία εκτιμώνται οι [λεγόμενες απόλυτες] αξίες. Κυρίως να μάθω να αποδέχομαι ψύχραιμα, χωρίς οργή τις "παράπλευρες απώλειες", γιατί έτσι λειτουργεί το σύστημα και πώς θα γίνει αν δεν μάθεις να εξηγείς εύγλωττα και τεκμηριωμένα τα πολλαπλά αποτελέσματα αποκλεισμού που παράγονται διοχετεύοντας "ζωές ανάξιες να βιωθούν" σε σκουπιδότοπους, σε φυλακές και ψυχιατρεία;
Να με μάθουν, επίσης, οι διαχειριστές πότε θα κρύβω λόγια σε σχέση με τις ευθύνες μου και πότε δεν θα με παίρνει πια και θα πρέπει να τις αποκαλύπτω· πότε θα αποδίδω σε άλλους τις δικές μου ανεπάρκειες ή πότε θα επικαλούμαι την πίεση που μου ασκείται, πώς ανοιγοκλείνουν, με δυο λόγια, χωρίς τριγμούς οι πόρτες που σε μεταφέρουν από την απουσία στην διεκπεραίωση και τούμπαλιν, πώς μπορείς λοιπόν να πετύχεις να έχεις πίτα ολάκερη και σκύλο χορτάτο την καλή σου φήμη. Αυτά είναι χρήσιμα μαθήματα, τα άλλα είναι αέρας κοπανιστός για εκείνους τους "θεωρητικούς" που δεν λερώνουν τα χέρια τους στο πεδίο ή που, όταν προσεγγίσουν το πεδίο, το κάνουν με όρους μετωπικής σύγκρουσης δυσκολεύοντας ακόμα παραπάνω τη διεκπεραίωση των περιστατικών από τους διαχειριστές...
Το πιο δύσκολο μάθημα, λοιπόν. Το πέρασμα από τις βεβαιότητες για την ανάγκη κριτικής των θεσμών στο πεδίο, εκεί όπου οι θεσμοί λειτουργούν μέσα από άτομα και όχι ως απρόσωποι μηχανισμοί. Και τι να πεις για τα άτομα/ διαχειριστές; Μονά ζυγά δικά τους, υπάρχει πάντα μια πειστική και τεκμηριωμένη αιτιολογία γι' αυτό το σκοτεινό κομμάτι της βίας που όχι απλώς δεν ορίζεται ως τέτοια αλλά ασκείται με όρους κανονικότητας των αποκλεισμών τους οποίους παράγει: πλήρως ορθολογικοποιημένους επιπλέον, εκεί ακριβώς όπου υποχωρούν τα ανθρωπιστικά πρότυπα απέναντι στην ανελαστικότητα των ελέγχων· εκεί όπου, προκειμένου να λειτουργήσει ακώλυτα το σύστημα κυρώσεων ή παροχών -δεν έχει σημασία το είδος καθώς, έτσι κι αλλιώς, συγκλίνουν στην νομιμοποίηση επιχειρημάτων αποκλεισμών-, κάποιοι καταχωρίζονται ως "εκ φύσεως" ή "εκ θέσεως" αποκλεισμένοι από τα ιδεατά πρότυπα ψυχικής υγείας ή νομοταγούς συμπεριφοράς.
Πού είναι το πρόβλημα, λοιπόν, αν διεκπεραιώσεις τον αποκλεισμό; Πού χάνεται το κύρος ή η νομιμοποίηση δράσεων ή παραλείψεων των διαχειριστών, αν το παιγνίδι έχει παιχτεί τόσες φορές που ξέρουμε απέξω κι ανακατωτά το τέλος του;
Θυμάμαι την αντίδραση μιας παλιάς μου φοιτήτριας, της Λέας Ευσταθίου, στην συζήτηση που ακολούθησε την, από μέρους της, παρουσίαση του έργου του Goffman, Άσυλα: "Ποτέ δεν θα μπορούσα να το φανταστώ! Ποτέ δεν θα μπορούσα να το ζήσω!"
Και ποιος θα μπορούσε να το ζήσει, Λέα; Και ποιος θα μπορούσε να το ζήσει ξανά και ξανά, ως εάν αυτή να είναι η μόνη του επιλογή;
Μια απόλυτη αίσθηση ματαιότητας, λοιπόν, εκεί όπου συντελείται η μετωπική σύγκρουση με το πεδίο, τα άτομα/θύματα και τα άτομα/θύτες· εκεί όπου πρέπει υποχρεωτικά να κάνεις το επόμενο βήμα, πριν αφεθείς να γίνεις -εκ φύσεως και εκ θέσεως - διαχειριστής...

Από το μπλογκ της Αφροδίτης Κουκουτσάκη, Δρ τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου
http://crimevssocialcontrol.blogspot.com/2010/01/blog-post.html

Σάββατο 2 Ιανουαρίου 2010

καλή χρονιά...




...με όσες περισσότερες δυνατότητες υπάρχουν μέσα μας να γίνουν πραγματικότητες... συντρίβοντας ό,τι τις εμποδίζει

Πέμπτη 10 Δεκεμβρίου 2009

οικονομική ενίσχυση για τις εγγυήσεις των συλληφθέντων του αναρχικού Ρεσάλτο


Ύστερα από την αστυνομική έφοδο το απόγευμα του Σαββάτου 5 Δεκέμβρη στον χώρο του Ρεσάλτο, οι 22 σύντροφοι και συντρόφισσες αφέθηκαν ελεύθεροι από τα δικαστήρια του Πειραιά τα ξημερώματα της Τρίτης 8 Δεκέμβρη.


Για την μη προφυλάκισή τους αλλά και για να αφεθούν ελεύθεροι έως την εκδίκαση της υπόθεσης, τους επιβλήθηκαν περιοριστικοί όροι καθώς και υψηλές χρηματικές εγγυήσεις.


Το συνολικό χρηματικό ποσό των εγγυήσεων ανέρχεται στα 51.000 ευρό.

Πιο συγκεκριμένα: σε έναν από τους συλληφθέντες η εγγύηση είναι 15.000 ευρό, σε τρεις από 5.000 ευρό ο καθένας-καθεμία και σε άλλους-ες εφτά η εγγύηση είναι από 3.000 ευρό.


Το σύνολο των χρηματικών εγγυήσεων πρέπει να κατατεθεί έως την Πέμπτη 17 Δεκέμβρη αλλά για να αποφευχθούν τυχόν γραφειοκρατικές εμπλοκές τα χρήματα της οικονομικής ενίσχυσης είναι σκόπιμο να συγκεντρωθούν έως την Τρίτη 15 Δεκέμβρη.


Για την οικονομική ενίσχυση των 22 συλληφθέντων του Ρεσάλτο, λοιπόν, αλλά και για την έγκαιρη αποπληρωμή των χρηματικών τους εγγυήσεων, συγκροτήθηκε ταμείο αλληλεγγύης.

Η συνδρομή όλων μας σε αυτό κρίνεται απαραίτητη έτσι ώστε τις επόμενες ημέρες να μαζευτεί το συνολικό ποσό των υψηλών χρηματικών εγγυήσεων.


Για τον λόγο αυτό αλλά και για την αμεσότερη και βέβαιη συγκέντρωση των χρημάτων επικοινωνήστε με το κινητό τηλέφωνο 6973657960 ή με την ηλεκτρονική διεύθυνση tameio22@espiv.net .

Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2009

Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2009

όταν φθίνουν οι οπώρες...



Εν λευκώ προσανατολισμοί
δύσκολος θάνατος και το άλλο του πράγματος
Αχ Σαπφώ σάιλεντ γούμαν
ταξιδεύοντας στη δροσερή νύχτα
μαραμπού τραβέρσο και πούσι
65 χρόνια προσμονή
μια εποχή στην κόλαση
οι κατάλογοι οι ωδές και το συνεχές ωράριο
γεννεαλογία στην ίσαλο γραμμή
αμφίβιοι έρωτες η πέτρα της τρέλας
τα χίλια δέντρα ύμνοι κι αποσπάσματα
άπαντα άπαντα άπαντα
σε κβαντικό δρυμό
πορεία στο χρόνο σάτυρες
το ημερολόγιο της αυριανής εξορίας
οδύσσεια βάρδια ουράνιο σημάδι
στα ίχνη του ανέμου
τα όνειρα της αϋπνίας
όσο πλησιάζει το μέλλον απομακρύνεσαι
κι εσύ που νομίζεις ότι τώρα διαβάζεις ένα ποίημα
δεν αντιλήφθηκες ακόμη ότι όλες αυτές οι φράσεις
είναι απλά μερικοί τίτλοι
από την ποιητική συλλογή της βιβλιοθήκης μου;

Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2009

Τετάρτη 5 Αυγούστου 2009

Τετάρτη 24 Ιουνίου 2009

Πέμπτη 9 Απριλίου 2009

Για κάποιες νύχτες που...


Σου στέλνω τον πίνακα που έχει φύγει εδώ και καιρό από τα χέρια μου αλλά επιστρέφει κι επιστρέφει συχνά για να ισορροπεί τις νύχτες σαν παραθυρόφυλο που το πηγαίνει πέρα δώθε ο αέρας αλλά δεν χτυπάει στον τοίχο για να μην με ξυπνήσει. Ένα διακριτικό θρόισμα. Έχω αρχίσει να αποσυντίθεμαι και τα κομμάτια μου γλιστράνε στην Πατησίων, περνάνε μπροστά από την κατάληψη αλλά δεν γυρίζουν να κοιτάξουν, την Αλεξάνδρας, την Πέτρου Ράλλη...και πάλι δεν γυρίζουν να κοιτάξουν. Μετά πάλι, κάθε απόγευμα τα κομμάτια μου γυρίζουν από τα μεθυσμένα τους μικρά ταξίδια, παίρνουν τη θέση τους σε συνελεύσεις, περνάνε ξυστά από τις παθολογίες, κάνουν πως δεν ακούνε τις μικρές κακεντρέχειες, πεταρίζουν από χαρά στις πιο γλυκές χειρονομίες, ξεβράζουν τα νοήματα από τα μεθυσμένα τους ταξίδια, ομονοούν και χαμογελάνε. Αυτός είμαστε λένε και δείχνουν τη μεσήλικη συμπύκνωσή μου. Ετοιμάζονται να ξαπλώσουν και με φωνάζουν να τα αγκαλιάσω σαν ένα φθαρμένο σεντόνι που δεν προφταίνει να ξηλώνει τα φτέλια του για να καμωθεί το καινούργιο. Κι εγώ πάω σιγά σιγά.
Σε συμμερίζομαι περισσότερο απ' ό,τι φαντάζεσαι. Ακούω τα δικά σου γλιστρίματα, χρησιμοποιώ τους κοινότυπους κώδικες για να τους μιλήσω, ασκώ τις μικρές μου σιωπές μετά από φλύαρα ξεφυσήματα αλλά δεν νομίζω ότι μπορώ να συνεισφέρω ουσιαστικά στα προσωπικά μας δράματα. Απλά είμαστε, μόνοι, μαζί, αστρόσκονη που διασκεδάζει στα κύτταρά μας, βασανίζεται από τις φοβίες μας, τσαντίζεται από την αλόγιστη έκθεση αλλά δεν είμαι και σίγουρος ότι βιάζεται να ακολουθήσει το δρόμο της χωρίς εμάς. Θραύσματα χαρωπού σύμπαντος με χάχανα, μοναξιές και ακαταλαβίστικους φθόγγους με το δάχτυλο στο γενικό διακόπτη να σαρκάζει την επιφάνεια των χειρονομιών μέχρι να κάνει την οριστική και τελεσίδικη κίνηση. Ωραία!

Τα σέβη μου

Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2009

μαθήματα του Δεκέμβρη

Σάββατο απόγευμα/πορεία από την κατάληψη της Λυρικής στο πάρκο κύπρου και πατησίων/σάββατο βράδυ/ και πάλι πίσω με τα πόδια στην Ακαδημίας για το αφημένο δίτροχο/ οι καιροί/ υγρασία/στους δρόμους και στα μάτια/ η κατάληψη έληξε/ θραύσμα Δεκέμβρη/πατησίων/ στα πεζοδρόμια/ αρχίζω να περπατάω στις κίτρινες ράγες για τους τυφλούς κλείνοντας τα μάτια/ τ' ανοίγω περιστασιακά/ φοβισμένα/ μα τί κάνω;/ σκοτάδι/ φως/ αφήνομαι στο σκοτάδι/ σκουντουφλάω στην αδιαφορία των περαστικών/ η δική μου αμφίεση για την γιορτή της "τέχνης"/ ανοίγω τα μάτια βρίζοντας/ ΑΣΟΕΕ/ μουσείο/ ΕΜΠ/ Εξάρχεια/ Στουρνάρη/ ζαλίζομαι/ η γεωμετρία των προπυργίων της ανυπακοής/ συνεχίζω να περπατάω με κλειστά μάτια στις κίτρινες πέτρινες ράγες/ Ακαδημίας/ η κλούβα της αστυνομίας λείπει/ δυο κατωθρώσκοντα πρεζάκια ζητιανεύουν μπροστά στην είσοδο της πρώην ανωθρώσκουσας κατειλημμένης Λυρικής/ τους φιλεύω/ χαμογελάω ειρωνικά/ στην κανονικότητα που επιστρέφει με την εγκατάλειψη του ανθρώπινου/ δακρύζω/ και σκέφτομαι/ την εξέγερση/ το θραύσμα/ που με έμαθε να πασχίζω να μετατοπίζομαι/ από το φως στο σκοτάδι/ να μπαίνω στη θέση του άλλου/ να γίνομαι τυφλός για να εκτιμώ το φως και την αγωνία/ να μοιράζομαι το μίσος για την αδιαφορία/ αυτό δεν είναι αλληλεγγύη;

Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2009

η κομμούνα της πατησίων

το κυλικείο
το τυπογραφείο
η σκάλα
το αμφιθέατρο
η υπόμνηση
ο διάδρομος...
...απογείωσης

στους δρόμους της Αθήνας

Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2008

Περί αξιών και κριτικής


Όταν μια αξία χάνει το συγκεκριμένο περιεχόμενο της, τι μένει; Μόνο ένα κενό κέλυφος, μια κατηγορική προσταγή χωρίς ανταπόκριση, που όμως απαιτεί με ακόμη μεγαλύτερη βιαιότητα να την αναγνωρίσουμε και να την υπακούσουμε. Όσο λιγότερο το άτομο γνωρίζει τι θέλει, τόσο πιο παράφορα το επιθυμεί.

Μ. Κούντερα

Όλοι έχουμε την μικρή ή μεγάλη μας ιστορία κι αυτή αρχίζει να λογιάζεται από τη στιγμή που ξεκινά η ιστορία των ευθυνών μας. Είναι η ίδια η ιστορία της συνείδησης μας, από τότε που αρχίσαμε να κατανοούμε την μοναδικότητα των χαρακτηριστικών μας (και απαλλοτριώνουμε τη ζωή μας ή ενώ θα μπορούσαμε να απαλλοτριώσουμε τη ζωή μας ίσως δεν το κάναμε ή το κάναμε λειψά). Μία -και η πιο δύσκολη από τις δύσκολες- επιλογή στην ιστορία μας ήταν να συναντηθούμε. Από τότε που συναντηθήκαμε οι προσωπικές μας ιστορίες άρχισαν να μπαίνουν η μια μέσα στην άλλη, αρχίσαμε να φτιάχνουμε μια κοινή ιστορία για την απαλλοτρίωση της κοινωνικής ζωής στην προοπτική της προσωπικής και κοινωνικής ελευθερίας.

Συναντηθήκαμε σε ένα κομβικό σημείο. Στο διάφανο σημείο όπου διαυγάζονται οι πράξεις με τα κοινωνικά προτάγματα, οι στάσεις με τα σχέδια, το παρόν με το παρελθόν και το μέλλον. Σ’ αυτό το κομβικό σημείο δοκιμάζονται τα όρια της μοιρολατρικής αστικής θνητότητας, μπερδεύεται ο χρόνος μέσα στον Χρόνο, το μηδέν του κανονιστικού μέτρου καθαιρείται από την γραμμική φιλοσοφία των ιδεολογικών πρόσημων και μετατρέπεται σε μια αναφορά για το κυκλικό Όλον, όπου καταργείται η ισχύς των κυρίαρχων δεδομένων. Η διαδικασία είναι για όλους μας δύσκολη: «Τον Λ. δεν τον είχε φοβίσει ως το τέλος κανένας κίνδυνος. Ένα φόβο μόνο δεν μπόρεσε να ξεπεράσει: το φόβο να εκτεθεί δημόσια», λεει ο ποιητής και έχει δίκιο. Ερχόμαστε από έναν ολόκληρο πολιτισμό από τον οποίο δεν μπορούμε να αυτονομηθούμε, παλινδρομούμε καθημερινά στους ατέλειωτους λαβυρίνθους του και ορίζουμε τα ελεύθερα ραντεβού μας σ’ ένα λυτρωτικό και συνάμα επώδυνο εργαστήρι. Σ’ αυτό το σημείο συνάντησης, σε μια κουκίδα στους λαβύρινθους, επεξεργαζόμαστε με ραδιουργία την ανατροπή του αστικού πολιτισμού, αλλά και με διαφάνεια την ακύρωση της ραδιουργίας του αστικού πολιτισμού μέσα μας. Οι αναφορές στην διαφάνεια δεν σημαίνουν ένα ξεκάρφωμα των προσωπικών μυστικών, που είναι το «άρωμα της ζωής», δεν σημαίνουν την κατάργηση της ασυλίας του προσωπικού συνειδητά ανεπικοινώνητου από μια εκβιαστική συλλογική έκθεση. Διαφάνεια δεν σημαίνει και συλλογική εξομολόγηση. Μια επισήμανση: ασυλία έχουν τα μυστικά που αν μαθευτούν δεν αλλοιώνουν την εικόνα που κάποιος επιμελείται προς τα «έξω». Ασυλία έχουν τα μυστικά που δεν επικυρώνουν την ύπαρξη μιας διπλής ζωής. Αν ενδιαφέρουν κάποιον οι τρόποι που ένας άλλος σύντροφος καθημερινά μυείται με το σώμα και το πνεύμα του στην εκπλήρωση των επιθυμιών του, πέρα από αστικές ηθικές και ιδεολογικές κυριαρχικές αγκυλώσεις, μπορούν να τον ενδιαφέρουν μονάχα στην προοπτική της ανταλλαγής εμπειριών και στα πλαίσια μιας διαπροσωπικής σχέσης.

Ποια είναι όμως τα όρια αυτής της αυτογνωστικής μύησης μέσα στο πεδίο των «συμφωνημένων κοινών αξιών»; Και ποιος μπορεί αυτόκλητα να αναγορευτεί σαν αδέκαστος φορέας και ρυθμιστής αυτών των αξιών; Κι εδώ εμφανίζεται η ανάγκη να επανεξεταστεί η κίνηση μας για την συνάντηση των μικρών ή μεγάλων ιστοριών μας. Όσο μας έφερε κοντά η συνείδηση των αξιών της ελευθερίας, της ισότητας και της αδελφοσύνης, άλλο τόσο κοντά μας έφερε και η λύσσα μας να συγκρουστούμε με αυτούς που είναι φορείς της ακύρωσης τους. Αν σ’ αυτή μας την κίνηση υπολανθάνει η αγάπη κι ο σεβασμός στον Άνθρωπο, τότε πέρα από το διανθρώπινο μυστικό στην επιλογή των διαπροσωπικών σχέσεων, αυτά τα συναισθήματα πρέπει να «αποαστικοποιηθούν», να καθαιρεθούν από το βάθρο του αυτονόητου και να κατακτηθούν σώμα με σώμα, ψυχή την ψυχή, ώρα με την ώρα, μέρα τη μέρα. -Μπορεί να φαντάζει πολύ μηχανοποιημένη αυτή η προσέγγιση στο συναισθηματικό άβατο, αλλά δεν είναι παρά αναγκαία λεκτική επικοινωνιακή ενέργεια- . Οι αξίες είναι σαν την ίδια την ελευθερία. Εκτίμηση μου είναι ότι δεν συμφωνούμε μ’ αυτούς που αντιλαμβάνονται τις αξίες σαν ιδεατούς νόμους που υπάρχουν στο ανθρώπινο πνεύμα και ισχύουν γενικά κι απόλυτα. Ούτε με τον Νίτσε που -ετεροκατευθυνόμενος- αντικατέστησε τις ηθικές αξίες του χριστιανισμού με την αξία της δύναμης. Ούτε με τους μηδενιστές που αρνούνται κάθε αξία. Είμαστε πιο κοντά στον Σαρτρ που υποστήριξε ότι τις αξίες τις δημιουργεί ο άνθρωπος με τη δράση του, ότι δεν υπάρχουν αξίες έξω από την ανθρώπινη φύση που εδρεύουν σε ένα μεταφυσικό χώρο ή καθιερώνονται από το θεό ή άλλες αυθεντίες. Είμαστε πιο κοντά στην άποψη του αξιολογικού σχετικισμού που θεωρεί ότι οι αξίες δεν είναι αμετάβλητες, ότι εξελίσσονται από εποχή σε εποχή, από λαό σε λαό και αλλάζουν μαζί με τις ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες. Εκτιμώ όμως ότι τίποτα από τα παραπάνω δεν μας εκφράζει επί της ουσίας όσον αφορά τις αξίες.

Γνωρίζουμε από την κλασσική διαλεκτική, ότι στον αγώνα του ανθρώπινου πνεύματος να κατακτήσει την ελευθερία του, απαραίτητη λογική προϋπόθεση ήταν η ίδια η συνείδηση της ελευθερίας. Η ίδια η διαδικασία συνειδητοποίησης της ελευθερίας διαμόρφωσε και το ιστορικό περιεχόμενο της σαν αξία. Όσο ιδεαλισμό εναποθέτουμε στην ελευθερία σαν προσωπική και κοινωνική αξία, άλλο τόσο ιδεαλισμό πρέπει να προϋποθέτουμε και στις υπόλοιπες αξίες (που στην ουσία απορρέουν από την ελευθερία). Θεωρούμε εν τέλει, ότι οι αξίες είναι αναμφισβήτητα σημεία αναφοράς πάνω στα οποία μπορεί να εγκαλείται κάθε ανθρώπινη πράξη, είναι ιστορικές κατακτήσεις του Διαφωτισμού με οικουμενικές αναφορές, που έχουν πια ανεπιστρεπτί προσδιορίσει μια ποιότητα κοινωνικής δικαιοσύνης και έχουν οριοθετήσει σε ενοχικά πλαίσια την ανθρώπινη αδικία. Η αυθεντική, ανιδιοτελής και «λυσσαλέα» αποδοχή αυτών των αξιών, που επιβλήθηκαν με τους αγώνες των αβράκωτων και των απόκληρων καταπιεσμένων στην ιστορική διαλεκτική, και που με κυριαρχικές αντιφάσεις αφομοιώθηκαν και εφαρμόζονται, είναι που μας έφερε κοντά.

Μοναδικός μας κριτής είναι η ίδια μας η ελεύθερη κίνηση να υπάρξουμε στο κάθε εργαστήρι της ελευθερίας και κανένας άλλος. Έχουμε διαπιστώσει ότι η κριτική που μας ασκούν οι άλλοι σ’ αυτό το πεδίο των συνειδητών μας επιλογών, σχεδόν καθολικά δεν είναι παρά πράγματα που θα λέγαμε κι εμείς για μας ή πράγματα που θα μπορούσαμε εμείς να πούμε στους άλλους ή στον εαυτό μας. Κανείς μας δεν είναι αλώβητος. Κανείς. Αμείλικτοι στη σύγκρουση με τους εχθρούς της ελευθερίας, αλλά και οδυνηρά δεκτικοί μέχρι την κατανόηση των συμπεριφορών στις γραμμές μας. Τα λάθη αλλάζουν πρόσωπα και ποιότητες, άλλες φορές είναι επίμονα λάθη των ίδιων προσώπων ή των ίδιων ποιοτήτων, άλλες φορές ανακυκλώνονται και ξεπερνιούνται αργά. Οι αξίες, οι γεννήτριες του επαναστατημένου συνειδητού ασφυκτιούν μέσα μας πολλές φορές για ένα διέξοδο, κι άλλες φορές εκρήγνυνται κατακτώντας με ευκολία τα πεδία που σε άλλες στιγμές είναι άβατα, άλλες φορές μας πλημμυρίζουν με γαλήνη και αυτοπεποίθηση. Έχουμε όμως εκτεθεί στην κοινή μας ιστορία. Αυτή η ιστορία δεν έχει ανάγκη ούτε από επικλήσεις ούτε από αγχωτικές επανεπιβεβαιώσεις. Έχει απλώς, στις πιο κρίσιμες στιγμές της, την ανάγκη από την έγκληση της πρωταρχικής ζωντανής ελεύθερης ανάσας της. Αρκεί απλώς να εγκαλέσει καθένας στην μνήμη του τι τον έφερε ανάμεσα στους άλλους. Κανείς κριτής, κανείς δέσμιος, μόνο υπεύθυνες επιλογές. Μόνο ελευθερία -κι όχι ασυδοσία- γεννάει ελευθερία.

Το πεδίο αναφοράς στο οποίο εξελίσσεται το επώδυνο διαπροσωπικό και συλλογικό μέρος, η επώδυνη έκθεση, δεν είναι παρά η διευθέτηση της ασυδοσίας, οι ευθύνες για πράξεις που ξεπερνούν, όχι μόνο τις αντίθετες προσωπικές καταθέσεις, αλλά και τα όρια της συλλογικής ανοχής. Σ’ αυτό το πεδίο είμαι σίγουρος ότι κανείς δεν νιώθει «άνετα». Ούτε φυσικά αυτός που εγκαλείται ως υπό του Λόγου (υπόλογος) Του, ούτε αυτοί που, δυστυχώς, εγκαλούνται να πάρουν θέση ή να «κρίνουν» αν προτιμάτε, είναι δυστυχείς (γιατί γνωρίζουν ότι οι ενοχές κρατάνε περισσότερο από τις ανοησίες), γιατί δεν χαίρονται τις απευχόμενες διαδικασίες τέτοιου είδους σε κανένα επίπεδο. Ούτε επί του προσωπικού. Είναι κάτι από τα τρία: ή οι μεγάλοι αμυνόμενοι ή ηλίθιοι εγωμανείς ή αμάσητοι διεστραμμένοι. Μεταξύ μας ρωτάμε ακόμα τι απ’ όλ’ αυτά; Όσον αφορά την συλλογική διαδικασία, μιας σχετικής με το θέμα, «παραγωγής» θέσης, η ιστορία, αλλά και η εμπειρία, έχει δείξει ότι οι συλλογικότητες μας γίνονται –όπως και τους αρμόζει- το πιο «σοφό μέτρο των αξιών». Αυτορυθμίζονται με βάση την ποικιλία των ατομικοτήτων και διευθετούν εν τέλει με άπειρη κατανόηση τα προβλήματα. Αποπνέουν όλο το σεβασμό που έχουν κατακτήσει –από τον προσωπικό αγώνα του καθένα να αντανακλάται και να πραγματώνεται καταρχάς μέσα στην κοινότητα τους, εδώ και τώρα, ένας πολιτισμός ελευθερίας- κι αυτή είναι η ανατρεπτική «ιερότητα» τους.

Η δικαιοσύνη επιβάλλεται, με ό,τι αυτό συνεπάγεται: είναι ένα «αναγκαίο κακό». Οι συλλογικότητες, που πραγματώνουν την ελευθερία, εγκλωβίζονται στην αναζήτηση της απαλοιφής του επιθέτου αναγκαίο. Ο εγκλωβισμός της δυναμικής τους, στο να εντοπίσουν την οποιαδήποτε συμπεριφορική εκτροπή με σημείο αναφοράς τις συντροφικές αξίες, πολλές φορές δεν έχει κοινωνικές αντανακλάσεις, περιορίζεται σε μικροκοσμικά πλαίσια και γι’ αυτό το λόγο πρέπει να εγκαλείται σε τέτοιου τύπου διαδικασίες, αφού έχει κορεστεί κάθε άλλος τρόπος διαπροσωπικής διευθέτησης. Όσον αφορά αυτή την ίδια την διαπροσωπική διευθέτηση, δεν μπορεί να γίνει συγκεκριμένη χωρίς να εκπέσει σε ψυχολογισμό. Και ως εκ τούτου αποφεύγω την επέκταση σ’ αυτό το πεδίο. Έχω επίγνωση των δομικών ελλείψεων αυτού του κειμένου, τόσο όμως όσο και του ότι καταφέρνει να θέσει συγκεκριμένες ερωτήσεις και απαντήσεις στο συγκεκριμένο ζήτημα που πραγματεύεται.


Δευτέρα 29 Σεπτεμβρίου 2008

Η καμμένη μας καρδιά εκεί στην Οαχάκα

Oaxaca de Juarez, Oaxaca.

Πέμπτη, 25 Σεπτέμβρη

Δικαιοσύνη για την αδελφή μας Marcella Sali Grace!

Αδελφοί κι Αδελφές,
οι καρδιές μας είναι γεμάτες θλίψη για τον άγριο βιασμό και τη δολοφονία της αδελφής μας, Σάλι, που έγινε 20 λεπτά μακριά από το San Jose del Pacifico, και για το ότι το Γενικό Γραφείο των Δικηγόρων της Oaxaca δεν έχει κάνει, όπως το συνηθίζει, μέχρι αυτή τη στιγμή τίποτα αναφορικά με το γεγονός ότι υπάρχουν μάρτυρες που έχουν πληροφορίες για την αναγνώριση των ενόχων.

Η Marcella Sali Grace γεννήθηκε στις Η.Π.Α.με μια μεγάλη καρδιά αφοσιωμένη στην αλληλεγγύη όσον αφορά ακριβώς παρόμοιες περιπτώσεις. Είχε πολλούς φίλους γιατί ήταν πάντα πρόθυμη να βοηθήσει χρησιμοποιώντας τα καλλιτεχνικά της χαρίσματα για να ζωγραφίσει ένα μπάνερ ή ένα τοίχο ή να χορέψει αραβικούς χορούς συγκεντρώνοντας χρήματα για τον αγώνα ή δημιουργώντας punk shows ή παραδίδοντας μαθήματα αυτοάμυνας στις γυναίκες, εφόσον γνώριζε πολύ καλά με ποιο τρόπο τους απευθύνονται οι άντρες. Το να είναι οι γυναίκες ελεύθερες και σεβαστές, αυτός ήταν ένας από τους αγώνες που έδινε η Σάλι. Η δέσμευσή της σ΄αυτό τον αγώνα ήταν τόσο μεγάλη ώστε ήταν μια διεθνής συνοδός (βοηθός) αδελφών και αδελφισσών που είχαν κακοποιηθεί από την κακή κυβέρνηση του Ulises Ruiz Ortiz.

Δυστυχώς στις 24 του Σεπτέμβρη βρέθηκε το σώμα μιας γυναίκας με τα φυσικά χαρακτηριστικά της Σάλι σε μια έρημη καλύβα, 20 λεπτά μακριά απ΄το χωριό San Jose del Pacifico, όταν ένας χωρικός που πήγε να ταίσει κάποια σκυλιά στην περιοχή, ένιωσε μια δυσωδία να έρχεται από την καλύβα και ειδοποίησε τις αρχές της κοινότητας, οι οποίες μετακίνησαν το σώμα που ήταν ήδη σε κατάσταση αποσύνθεσης, μη δίνοντας, μετά απ΄αυτό το γεγονός, καμιά άλλη πληροφορία στους κατοίκους του χωριού.

Εχτές, η συντρόφισσα, Julieta Cruz (που γνώριζε ότι η Σάλι είχε πάει στο San Jose del Pacifico), πληροφορήθηκε ότι μια νέα γυναίκα βρίσκονταν στο αμφιθέατρο του Miahuatlan, όπου πήγε και αναγνώρισε το σώμα της Σάλι από το τατού που είχε, εφόσον το πρόσωπό της ήταν αγνώριστο. Η Julieta πιστεύει ότι της έκαψαν το πρόσωπο αλλά αυτό δεν εξηγεί το γιατί αφού το υπόλοιπο σώμα δεν έχει παρόμοιες φθορές. Όταν ζητήσαμε να πληροφορηθούμε τον αριθμό που δόθηκε στην υπόθεση, αρνήθηκαν να μας τον δώσουν καθώς και το να δούμε τα αποτελέσματα της αυτοψίας λεγοντάς μας ότι αφού δεν είμαστε συγγενείς, δεν μπορούσαν να μας δώσουν καμιά πληροφορία.

Η Σάλι είχε αναφέρει προσφάτως ότι υφίστατο στην Oaxaca πολιτική δίωξη και παρακολούθηση λόγω του έργου της στα πλαίσια της αλληλεγγύης με το λαικό αγώνα των κατοίκων της Oaxaca, της αλληλεγγύης της με άλλα παγκόσμια κινήματα κι ενάντια στον ρατσισμό στα σύνορα του Μεξικού και των Η.Π.Α., του αγώνα που έδινε σε διαφορετικές συνθήκες και με διαφορετικούς ανθρώπους. Αυτό μας κάνει να σκεφτούμε ότι ο άνανδρος δολοφόνος της σχετίζεται με τη διεύρυνση της καταστολής ενάντια στο κοινωνικό κίνημα και απευθύνεται ιδιαίτερα στους διεθνείς παρατηρητές.. Ακριβώς γι΄αυτό δεν παραβλέπουμε ότι αυτοί οι ίδιοι οι διανοούμενοι γραφιάδες διέταξαν την καταστολή ενάντια στους κατοίκους της Oaxaca στον αγώνα τους για δικαιοσύνη και ελευθερία.

Ενώπιον αυτών των αιματηρών γεγονότων και της ωμής βίας που χρησιμοποίησαν ενάντια στην συντρόφισσα Σάλι απευθύνουμε αυτό το ξακάθαρο μήνυμα σε όλους τους κατοίκους της Oaxaca καθώς και στους αλληλέγυους συντρόφους από διαφορετικά μέρη του κόσμου. Κάνουμε αυτή τη δήλωση με αφορμή τις πρόσφατες εθνικές και διεθνείς ειδήσεις που λένε ότι «τα μέλη της APPO ήταν αυτοί που σκότωσαν τον δημοσιογράφο από τις Η.Π.Α., Bradley Roland Will» και καθώς δεν υπάρχει δικαιοσύνη στην Oaxaca, ανησυχούμε για το ότι η διαστρέβλωση των πληροφοριών ενδέχεται να παρεμποδίσει την απόδοση αληθινής δικαιοσύνης όσον αφορά τη συντρόφισσά μας και ανησυχούμε επίσης για την φοβερή γραφειοκρατική καθυστέρηση με την οποία οι εμπλεκόμενες για την ώρα αρχές διενεργούν την έρευνα.

Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 2008

...του κόσμου εννοώ

έχω να δω χαρούμενο πρόσωπο πολλά χρόνια τώρα
με τον κόσμο να βαραίνει ακατάπαυστα
μέσα σε ένα συνοφρυωμένο βλέμμα
να βυθίζεται στους κεντρομόλους δαίδαλους
και τις φυγόκεντρες εμμονές
να στροβιλίζεται ανάμεσα σε ζώδια και ψυχαναλυτές
κάνοντας στάσεις τεχνητής ευφορίας
με τρανταχτά γέλια που τρομάζουν
επιχειρηματολογώντας μέσα από εμπορικά κέντρα
και τηλεοπτικά παιχνίδια

κι εσύ που ερχόσουν που και που να με δεις
βροντώντας την πόρτα μου με τα χέρια γεμάτα μπουκάλια
κάνοντας άνω κάτω την πολυκατοικία
εμπνέοντας τα χειρότερα μπινελίκια πίσω από τη μεσοτοιχία
εσύ με τα χρώματα και τη θαυμαστή διακριτικότητα
εσύ που ήθελες να μοιραζόμαστε τους βρυχηθμούς μας
τις παλιές φωτογραφίες και τα λερωμένα μαξιλάρια
κι εσύ λοιπόν υποκλίθηκες στη συναισθηματική λιτότητα
αφέθηκες στις συνοφρυωμένες συμβάσεις
κι ούτε ξέρω πια τί περνάς και τί αφήνεις

ξέρω ότι ξεμένω σιγά σιγά από υπομονετικά καύσιμα
στην ανηφόρα του κρεβατιού μου κάθετα προς την τουαλέτα
σκόπευα βλέπεις να σταματήσω για λίγο στο καθιστικό
απέναντι από τις βραδυνές ειδήσεις με τις σημειώσεις μου
να σερβιριστώ με κάτι που να χωράει στις χούφτες μου
και ήρεμα να συναντηθώ με τα ονειρικά μου σχέδια
αλλά τώρα μ' αυτά που γίνονται στον κόσμο
πρέπει να αλλάξω τα λερωμένα μαξιλάρια με ένα μπιτόνι
από την κατηφόρα του κρεβατιού σε ένα πρατήριο υπομονής
πάντα έτοιμος να πολεμήσω με την αυτοκαταστροφή

Δευτέρα 25 Αυγούστου 2008

No mercy

Καθώς πορεύεσαι καλοκαιριάτικα μπορεί να συναντήσεις στα βορειοδυτικά της Σκύρου ένα ναυάγιο. Αγριεύεσαι κολυμπώντας δίπλα στο ξύλινο κουφάρι. Ρωτάς περί τίνος πρόκειται και μαθαίνεις από τους ντόπιους ότι το ξύλινο κουφάρι ήταν παλαιό τούρκικο ψαράδικο που το 1992 εξώκειλε μεταφέροντας παράνομα Κούρδους μετανάστες για να καταλήξει ως ένα παράξενο ειδυλλιακό θέαμα στην δύσβατη και δυσπρόσιτη παραλία. Δουλεμπορικό λοιπόν...


Το γιατί αγριεύεσαι από το ταλαιπωρημένο ναυάγιο αρχίζει να αποκτά περιεχόμενο. Παρατηρώντας το κουφάρι πιο προσεκτικά αντιλαμβάνεσαι ένα κομμάτι που λείπει σα να έχει αφαιρεθεί με φωτιά ανεξήγητα στο ύψος της γέφυρας. Ανεξήγητα ίσως όχι, αν συμπεριλάβεις την "μεταναστευτική πολιτική" των πυροβόλων του λιμενικού. Αναπόδεικτες εικασίες μεν, πολλώ βάσιμες δε... Τί είναι αυτό που εμποδίζει μια υποψιασμένη φαντασία να υποθέσει ότι το ξύλινο δουλεμπορικό επλήγη από πυρά των λιμενικών; Ότι δεν πρόκειται απλά για ένα πλοίο που εξώκειλε από τη μάνητα της θάλασσας αλλά από τις θρασύδειλες βολές του καταχρεωμένου με αιματηρή βία λιμενικού σώματος;

Ακόμη κι αν δεν συνέβη τίποτα τέτοιο, ωστόσο, ο καπιταλισμός έχει τον τρόπο να μην επιτρέπει τα ξένοιαστα καλοκαίρια στους υποψιασμένους. Και το κολύμπι συνεχίστηκε αγριεμένο...

Πέμπτη 14 Αυγούστου 2008

αναστοχασμός στη δύση του καλοκαιριού

Το 1912 ο ομηριστής Vector Berard κάλεσε τον μεγάλο φωτογράφο Fred Boissonnas να ταξιδέψουν στα μέρη απ' όπου πέρασε ο Οδυσσέας και να αναγνωρίσουν και να ααποτυπώσουν φωτογραφικά τα ομηρικά τοπία. Προέκυψαν 165 φωτογραφίες που αντιστοιχούν σε τοπία που περογράφονται στην Οδύσσεια. Μοναδικές φωτογραφίες όχι μόνο γιατί είναι κυήματα ενός όμορφου εγχειρήματος αλλά και γιατί "παγώσαν" στιγμές από την Μεσόγειο του 1912.

Η Χώρα του Κύκλωπα: το Παουζίλιπο στις ακτές της μεσοδυτικής Ιταλίας. Ο κάβος Παουζίλιπο έχει στραμμένα προς τον κόλπο της Νάπολης τα βράχια του από λευκό πωρόλιθο, διάτρητα από θαλασσινές σπηλιές.

Το λιμάνι των λωτοφάγων: Τζέρμπα στην Τυνησία. Κατά μήκος της χαμηλής και ομοιόμορφης ακτής όλα τα αγκυροβόλια είναι όμοια. Έτσι ακριβώς και το κείμενο της Οδύσσειας δεν δίνει καμία από τις ακριβείς περιγραφές που βρίσκουμε προκειμένου για άλλες τοποθεσίες.

Οι Σειρήνες: η είσοδος του Όρμου. Νότια Ιταλία, άποψη από το παρατηρητήριο του Γκάλλο Λούγκο. Σε πρώτο πλάνο οι δύο δίοδοι του όρμου χωρισμένοι με το βράχο Καστελούτσια. Στο βάθος το νησί Κάπρι.


Η μανία του Αιόλου. Ηφαίστειο, νησί Στρόμπολι. Ιταλία. Όταν σηκώνεται θύελλα, το ηφαίστειο γίνεται πιο ενεργό και σκεπάζεται με σκοτεινά σύννεφα.

Ιθάκη, το λιμάνι της Πόλης. Άποψη από τα υψώματα στα βόρεια του λιμανιού. Στο τελευταίο πλάνο οι ακτές της Κεφαλλονιάς.

Η πόλη των Φαιάκων. Νότια Κέρκυρα, Παλαιοκαστρίτσα. Άποψη από το ηλιοβασίλεμα στο σημείο μετά τον ανατολικό ορμίσκο Αλίπα. Στα δεξιά οι πλαγιές του Αρακλή. Στα αριστερά ενωμένο με μια αμμουδερή γλώσσα το βουνό πάνω από την χερσόνησο, όπου ήταν χτισμένη η πόλη. Πίσω του μισοκρυμμένος ο λόφος της Παλιοκαστρίτσας.


Ο Άτλας και η σπηλιά της Καλυψούς. Γιβραλτάρ. Στα αριστερά κάτω από την παρειά του βράχου, φαίνεται η είσοδος της σπηλιάς πλαισιωμένη με αναρριχητικά φυτά. Σε απόσταση, μια από τις κορυφές του βουνού των Πιθήκων.


Το λιμάνι της Κίρκης. Καλα Ντέι Πεσκατόρι, μεσοδυτική Ιταλία. Τη εποχή του Οδυσσέα το πέρασμα ήταν ήδη στενό και μόνο ένας Θεός μπορούσε "να δείξει το δρόμο" ως το βάθος του λιμανιού.


Την ίδια εποχή με αυτήν της φωτογράφησης, ο Τζέημς Τζόυς έγραφε το μεγαλειώδες του πόνημα με τίτλο Οδυσσέας. Μια αξιοσημείωτη σύμπτωση καθώς, την ίδια στιγμή που οι ομηρολάγνοι κρατούσαν ανά χείρας το "ευαγγέλιο" του Ομήρου ταξιδεύοντας στην ομηρεία του, ο Δουβλινιώτης συγγραφέας ξέφευγε από κάθε ομηρεία προσομοιώνοντας το μακρύ ταξίδι της Οδύσσειας σε ένα μόλις εικοσιτετράωρο ενός ανθρώπου της εποχής του. Κάθε ενδιάμεσος σταθμός προς την "Ιθάκη" στον Οδυσσέα του Τζόυς απόκτησε έτσι μια πραγματική σύγχρονη προβολή κάθε παραβολής του Ομηρικού Έπους. Πέρασε ένας αιώνας από αυτά τα στοιχήματα που κρατούν την διακριτή τους γοητεία και καθένας μπορεί να την μοιραστεί αναγνωρίζοντας στην δική του καθημερινότητα τους Φαίακες, την Καλυψώ, την Κίρκη, τις Σειρήνες, το νησί των Λωτοφάγων. Πάντως, για τον Τζόυς, οι Κύκλωπες ήταν κάποιοι εθνικιστές που συνάντησε σε ένα μπαρ στην πόλη του, το Δουβλίνο. Μια καλή αρχή για αναστοχασμό στη δύση του καλοκαιριού...